Choć za oknami panuje styczeń, nasza planeta znajduje się właśnie w najmniejszej możliwej odległości od Słońca. W sobotni wieczór Ziemia osiągnie punkt peryhelium, zbliżając się do gwiazdy na dystans około 147,1 miliona kilometrów.
Pierwsze dni 2026 roku przynoszą nam niezwykle ciekawe zjawisko astronomiczne. Jak wynika z danych zawartych w „Almanachu astronomicznym na rok 2026” Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, dokładnie w sobotę, 3 stycznia o godzinie 18:15, Ziemia znajdzie się w peryhelium. Jest to moment, w którym nasza planeta, poruszając się po swojej eliptycznej orbicie, osiąga punkt położony najbliżej Słońca.
Miliony kilometrów różnicy
Orbita Ziemi nie jest idealnym kołem, lecz elipsą, co sprawia, że dystans dzielący nas od Słońca stale się zmienia. W sobotnie popołudnie odległość ta spadnie do poziomu około 147,1 mln km (0,98331007 jednostki astronomicznej).
Dla porównania, w lipcu, kiedy na półkuli północnej cieszymy się pełnią lata, Ziemia znajduje się w tzw. aphelium – punkcie najbardziej oddalonym od Słońca. Wówczas dystans ten wzrasta do około 152,1 mln km. Różnica między tymi dwoma punktami wynosi zatem aż 5 milionów kilometrów.
Dlaczego wciąż jest zimno?
Fakt, że Ziemia jest najbliżej Słońca właśnie w styczniu, może wydawać się paradoksalny, biorąc pod uwagę niskie temperatury za oknem. Astronomowie wyjaśniają jednak, że odległość od gwiazdy ma drugorzędne znaczenie dla klimatu i pór roku.
Kluczem do zrozumienia tego zjawiska jest nachylenie osi Ziemi o kąt 23,4 stopnia. To właśnie ono, a nie dystans od Słońca, decyduje o tym, ile energii słonecznej dociera do konkretnych miejsc na globie. Obecnie na półkuli północnej promienie słoneczne padają pod mniejszym kątem, a dni są krótsze, co skutkuje zimową aurą. W tym samym czasie mieszkańcy półkuli południowej, mimo tej samej odległości od Słońca, przeżywają środek lata.
Zmiana odległości, choć mierzalna i istotna dla badaczy kosmosu, stanowi jedynie niewielki ułamek średniego dystansu między Ziemią a Słońcem (wynoszącego około 149,6 mln km) i nie jest w stanie zrekompensować efektów wynikających z nachylenia osi naszej planety.
